Dobór odpowiednich strzał do łuku - co powinieneś wiedzieć?
2020-08-14
Jeśli masz już łuk, potrzebne są do niego oczywiście strzały. Nie ma strzał uniwersalnych, które pasowałyby do każdego rodzaju. Owszem, da się nimi strzelać, jednak najlepsze efekty zyskuje się poprzez odpowiednie dopasowanie strzały do posiadanego modelu łuku.
Jakie możemy kupić strzały?
W ofertach sklepów łuczniczych można znaleźć zazwyczaj cztery różne rodzaje strzał, różniących się materiałem wykonania:
- strzały aluminiowe - charakteryzują się wytrzymałością, korzysta się z nich m.in. podczas zawodów łuczniczych, polowań oraz rekreacji;
- strzały drewniane - strzały klasyczne, używane do strzelectwa tradycyjnego i rekonstrukcji historycznych;
- strzały z włókna szklanego - mają niewielką wagę, cechuje je wysoka elastyczność i wytrzymałość, najczęściej stosowane w łucznictwie rekreacyjnym;
- strzały hybrydowe - połączenie strzały aluminiowej z karbonową, jest to obecnie najwytrzymalsza strzała dostępna na rynku najczęściej stosowana w myślistwie;
- strzały karbonowe – bardzo wytrzymałe i lekkie, są to najpopularniejsze strzały stosowane zarówno w zawodach jak i myślistwie czy rekreacji;
Niezależnie od materiału wykonania, każda strzała ma kilka parametrów, od których zależy prawidłowe dopasowanie do łuku. Te parametry to długość, sztywność strzały (czyli spin) oraz siła naciągu łuku. Są one w dużej mierze zależne od cech samego łuku.
Ważne cechy strzał, na które należy zwrócić uwagę
Niezależnie od tego, czy mamy łuk sportowy, łuk myśliwski czy łuk angielski, zasady doboru strzały prezentują się tak samo. Zaczynamy od jej długości, czyli promienia. Terminem tym określamy samą długość “rurki”, bez grotu. Dlatego promienie strzały to główne "części nośne” każdej strzały do łuku.
Prawidłowa długość promienia jest uzależniona od predyspozycji łucznika a dokładnie mówiąc od jego rozpiętości ramion.
Jak sprawdzić, czy promień jest prawidłowy i pasuje do łuku? Po prostu należy nałożyć strzałę na cięciwę i wykonać pełen naciąg - w takiej pozycji poza łęczysko powinien wystawać jedynie grot strzały. Jeśli tak się dzieje – brawo, strzała jest doskonale dopasowana, a jeśli nie - cóż, szukaj dalej. Pamiętajmy, że ta zasada będzie nieco inna przy łukach bloczkowych oraz olimpijskich.
“Spin” to określenie na giętkość strzały, czyli tego, jak bardzo odchyla się ona po wystrzeleniu. Wpływa to istotnie na celność strzelania oraz – co równie ważne - bezpieczeństwo łucznika. Tutaj należy zasięgnąć informacji ze specjalistycznych tabel, które dostępne są na stronach sklepów łuczniczych lub producentów strzał.. Strzała zbyt giętka będzie znoszona, podobnie jak zbyt sztywna. Idealnie dobrana pod względem spinu leci optymalnie - dokładnie tam, gdzie celuje łucznik.
Kolejnym istotnym współczynnikiem jest waga strzały. Przyjmuje się wzór, według którego na 1 funt naciągu łuku powinno przypadać 10 g wagi strzały. A więc przy 21 funtach będzie to 210g. Gdy chcemy, aby strzała mocno uderzała w cel, waga strzały może być nieco większa - w tym przykładowym, 21-funtowym łuku może wynosić 220-230 g. Z kolei, gdy chcemy strzelać na większe odległości, może być ona nieco mniejsza, np. 200 g.
Grot i opierzenie – na co zwrócić uwagę?
Gdy mamy już strzałę o odpowiednim promieniu, spinie i wadze, czas przyjrzeć się jej przedniej i tylnej części, czyli grotowi oraz piórom. Znajdujące się w powszechnej sprzedaży strzały do łuku mają groty typu “point” lub “field”. Warto jednak zwrócić uwagę na to, czy są toczone, czy kute? Te pierwsze zapewniają stabilniejszy lot strzały. Polecamy je zwłaszcza początkującym. Strzały z grotami kutymi są bardziej wymagające, dlatego one będą spełniać swoje zadanie w rękach zaawansowanych łuczników.
W przypadku opierzenia należy pamiętać, że im jest ono większe (czyli im bardziej pióra są dłuższe), tym większy opór powietrza stawiają. Wbrew pozorom nie jest to wada - zwiększony opór wpływa bardzo pozytywnie na stabilność lotu, a co za tym idzie - celność podczas strzelania. Należy jednak pamiętać, że większe opierzenie lepiej sprawdza się w przypadku strzelania na krótsze dystanse. Mniejsze stawia mniejszy opór, dzięki czemu dalej leci. Dlatego lotki do strzałów na dłuższe dystanse powinny mieć 5-8 cm długości, zaś na średnie i krótkie 10-12 cm.